ورود/عضویت
ورود/عضویت
تا حالا شده سرِ دوراهی گیر کنید و ندانید کدام راه را انتخاب کنید؟ زندگی پر از انتخابهاست؛ چای یا قهوه؟ سینما یا پارک؟ ماندن یا رفتن؟ در زبان شیرین فارسی، تکلیفمان با خودمان معلوم است و با یک «یا» کار را تمام میکنیم. اما وقتی پای یادگیری زبان انگلیسی وسط میآید، ماجرا کمی پیچیدهتر میشود. انگلیسیزبانها برای بیان این…
محسن پرویزی
تا حالا شده سرِ دوراهی گیر کنید و ندانید کدام راه را انتخاب کنید؟ زندگی پر از انتخابهاست؛ چای یا قهوه؟ سینما یا پارک؟ ماندن یا رفتن؟ در زبان شیرین فارسی، تکلیفمان با خودمان معلوم است و با یک «یا» کار را تمام میکنیم. اما وقتی پای یادگیری زبان انگلیسی وسط میآید، ماجرا کمی پیچیدهتر میشود. انگلیسیزبانها برای بیان این انتخابها، ساختار جذابی دارند که اگر آن را یاد بگیرید، هم عیار زبانتان را بالا میبرد و هم منظورتان را دقیقتر میرسانید. بله، امروز میخواهیم ساختار جملات either or در انگلیسی را با هم زیر و رو کنیم.
بیایید از الفبای کار شروع کنیم. اصلا این either or که اینقدر دربارهاش حرف میزنند، چیست؟ در زبان انگلیسی، وقتی میخواهیم بین دو گزینه (و گاهی بیشتر) حق انتخاب بدهیم، یا بگوییم از بین این دو، یکی اتفاق میافتد، از این ساختار استفاده میکنیم.
معنی آن در فارسی تقریباً میشود: «یا این… یا آن».
تصور کنید در یک کافه نشستهاید. گارسون میآید و میپرسد چه میل دارید؟ شما هم میخواهید بگویید «یا چای میخورم یا قهوه». اینجاست که ساختار جملات either or در انگلیسی به کمکتان میآید.
You can have either tea or coffee
(شما میتوانید یا چای بنوشید یا قهوه.)
این ساختار مثل یک ترازوی دوکفهای است. هر چیزی که در کفهٔ اول (بعد از either) میگذارید، باید هموزن و همجنس چیزی باشد که در کفهٔ دوم (بعد از or) قرار میدهید. اگر این تعادل را رعایت نکنید، جملهتان لنگ میزند و دلچسب نیست.
قصه اغلب ما این است که گرامر را بلدیم، اما هنگام صحبت کردن، زبانمان بند میآید. مینی دوره Grammar in use لینگانو دقیقا برای باز کردن همین قفل است. در این دوره قرار نیست قواعد را حفظ کنید؛ بلکه با تمرینهای فعالیت-محور (Activity-based)، گرامر را از روی کاغذ به مهارت عملی و ملکه ذهن خود تبدیل میکنید.
مینی دوره Grammar in Useقبل از اینکه وارد بحثهای فنی و گرامری شویم، بیایید تکلیف تلفظ این کلمه را یکسره کنیم. حتما شما هم شنیدهاید که بعضیها میگویند «ایـ-ذر» (/ˈiːðər/) و بعضی دیگر با لهجه غلیظ میگویند «آیـ-ذر» (/ˈaɪðər/). خب، کدامیک درست میگویند؟
واقعیت این است که هر دو تلفظ کاملا صحیح هستند.
پس خیلی مته به خشخاش نگذارید. هر کدام که راحتترید را انتخاب کنید. مهم این است که ساختار جملات either or در انگلیسی را درست به کار ببرید، نه اینکه سرِ تلفظش گیر بدهید.
یادتان هست گفتم این ساختار مثل ترازو است؟ در گرامر به این ویژگی میگویند «ساختار موازی» (Parallel Structure). این یعنی اجزای جمله باید با هم هماهنگ و جفتوجور باشند. نمیشود یک طرفِ ترازو فیل بگذارید و طرف دیگر فنجان!
بیایید چند مثال کاربردی را بررسی کنیم تا این موضوع کاملاً جا بیفتد.
این دمدستیترین حالت است.
(ما میتوانیم یا از پاریس دیدن کنیم یا لندن.)
در اینجا «Paris» و «London» هر دو اسم شهر هستند. تعادل برقرار است.
گاهی میخواهیم بین دو کار، یکی را انتخاب کنیم.
(تو میتوانی یا اینجا بمانی یا بروی.)
میبینید؟ «Stay» (ماندن) و «Leave» (رفتن) هر دو فعل هستند.
(ماشین یا سیاه است یا سرمهای.)
اینجا هم دو صفت رنگ را به هم وصل کردهایم.
(ما میتوانیم یا با قطار برویم یا با هواپیما.)
دقت کنید! اگر حرف اضافهٔ «by» را بعد از either آوردید، بهتر است بعد از or هم بیاورید تا تعادل جملهتان حفظ شود. اگر بگویید:
We can go either by train or plane
غلط شاخدار نیست، اما اولی شیکتر و مجلسیتر است.
ما یک مسیر کامل و روشن از صفر تا صد برایتان ترسیم کردهایم. این دوره، تمام مهارتهای چهارگانه را پوشش میدهد و مانند یک معلم خصوصی، گامبهگام همراه شماست تا به تسلط برسید. مرگ یک بار، شیون هم یکبار!
دوره جامع آموزش زبانخب، رسیدیم به قسمتی که پاشنه آشیل خیلیهاست. وقتی دو تا فاعل داریم که با either/or به هم وصل شدهاند، فعل جمله باید با کدامیک هماهنگ شود؟ با اولی؟ با دومی؟ یا با هر دو؟
اینجا قانون خیلی شفافی وجود دارد که به آن «قانون مجاورت» (Rule of Proximity) میگویند. طبق این قانون، فعل همیشه با فاعلی که به آن نزدیکتر است، توافق میکند.
بیایید با هم چند سناریو را بررسی کنیم:
اگر هم فاعل اول (بعد از either) و هم فاعل دوم (بعد از or) مفرد باشند، فعل هم قطعاً مفرد خواهد بود.
(یا جک یا تام به مهمانی میآید.)
چون هم جک و هم تام یک نفر هستند، فعل «is» (مفرد) به کار میبریم. اینجا که مشکلی نیست.
اگر هر دو فاعل جمع باشند، فعل هم طبیعتاً جمع میشود.
(یا معلمها یا دانشآموزها دارند برای یک سفر برنامهریزی میکنند.)
اینجا هم همهچیز امن و امان است.
اینجاست که خیلی از زبانآموزان به دردسر میافتند. اگر یکی از فاعلها مفرد باشد و دیگری جمع، چه کار کنیم؟
یاد قانون مجاورت بیفتید: فعل به بغلدستیاش نگاه میکند!
Either the teacher or the students are wrong.
(یا معلم یا دانشآموزان اشتباه میکنند.)
چرا «are»؟ چون «students» (که جمع است) به فعل نزدیکتر است.
Either the students or the teacher is wrong.
(یا دانشآموزان یا معلم اشتباه میکند.)
چرا «is»؟ چون این بار «teacher» (که مفرد است) به فعل چسبیده است.
میبینید؟ ساختار جملات either or در انگلیسی آنقدرها هم که فکر میکردید ترسناک نیست. فقط کافی است حواستان به همسایهٔ دیواربهدیوارِ فعل باشد.
کلمهٔ either فقط در ترکیب با or نمیآید. این کلمه همه فن حریف است و کاربردهای متنوعی دارد. بیایید نگاهی به آنها بیندازیم.
گاهی وقتها either به تنهایی میآید و معنی «هر کدام از دو تا» را میدهد. نکتهٔ مهم اینجاست که در این حالت، فعل همیشه مفرد است.
(دو تا کیک هست. میتوانی هر کدام را [که خواستی] برداری.)
وقتی میخواهیم بگوییم «هر یک از…»، از این ساختار استفاده میکنیم. باز هم یادتان باشد که فعل باید مفرد باشد (هرچند در محاورهٔ غیررسمی گاهی فعل جمع هم میشنوید، اما شما در نوشتار رسمی، دو دستی بچسبید به فعل مفرد).
(هر کدام از کتابها خوب است.)
یعنی: این کتاب خوب است، آن یکی هم خوب است؛ فرقی نمیکند.
این یکی از پرکاربردترینها در مکالمه است. وقتی کسی جملهٔ منفی میگوید و شما میخواهید بگویید «من هم همینطور» یا «من هم نه»، از either در انتهای جمله استفاده میکنید.
دقت کنید! اینجا نمیتوانید بگویید Me too. «Me too» فقط برای جملههای مثبت است. برای منفیها، either حرف اول را میزند. البته در محاوره گاهی میگویند Me neither که آن هم درست است، اما بحث امروز ما روی ساختار جملات either or در انگلیسی متمرکز است.
حالا که اصول اولیه را یاد گرفتید، بیایید به عمق ماجرا بزنیم. چیزهایی هست که شاید در کتابهای درسی معمولی پیدا نکنید.
شما میتوانید either را در جاهای مختلفی از جمله بگذارید تا تأکید را تغییر دهید.
درست است که گفتیم either معمولاً برای «دو» گزینه است، اما در زبان انگلیسی مدرن، گاهی برای سه گزینه یا بیشتر هم استفاده میشود.
(میتوانی پیراهن قرمز، آبی یا سبز را انتخاب کنی.)
البته بعضیها ممکن است این جمله به مذاقشان خوش نیاید و بگویند بهتر است either را حذف کنید، اما در زبان کف خیابان کاملا پذیرفته شده است.
خیلیها این دو تا را با هم قاطی میکنند. حق هم دارند، شبیه هم هستند. اما تفاوتشان زمین تا آسمان است.
مثال:
یادتان باشد در ساختار جملات either or در انگلیسی، ما دنبال «انتخاب» هستیم، اما در neither nor دنبال «نفی» همه چیز.
همه ما اشتباه میکنیم و تنها گل بیعیب، خداست. اما در یادگیری ساختار جملات either or در انگلیسی، چند گودال بزرگ وجود دارد که اگر حواستان نباشد، در آنها میافتید.
(نمیشود یک طرف فعل ساده باشد و طرف دیگر فعل با ing. هر دو باید یکشکل باشند.)
(یادتان نرود: فعل باید با «coach» که مفرد و نزدیکتر است، هماهنگ شود.)
Either ذاتا مثبت است. پس نباید آن را در جملهای که خودش منفی است برای انتخاب بین دو چیز بیاورید (مگر در معنای “من هم نه” که در پایان جمله میآید).
نکته: البته جمله I don’t want either tea or coffee هم در انگلیسی استفاده میشود و به معنی “من هیچکدام از این دو (چای یا قهوه) را نمیخواهم” است و غلط نیست، اما باید حواستان باشد که either را با nor نیاورید.
برای اینکه همه چیز خوب در ذهنتان تهنشین شود، بیایید نگاهی به این جدول بیندازیم. این جدول، عصارهٔ تمام حرفهایی است که تا الان زدیم.
| ویژگی | ساختار either / or | مثال |
|---|---|---|
| کاربرد اصلی | انتخاب بین دو گزینه | Either red or blue (یا قرمز یا آبی) |
| فعل (فاعل مفرد + مفرد) | مفرد | Either Ali or Reza is here. |
| فعل (فاعل جمع + جمع) | جمع | Either the cats or the dogs are noisy. |
| فعل (ترکیبی) | تابع فاعل نزدیکتر | Either the boys or the girl is happy. |
| ساختار موازی | اجزای یکسان در دو طرف | Either study hard or fail. |
هر دو تلفظ کاملاً صحیح هستند. انتخاب تلفظ بستگی به لهجهای دارد که ترجیح میدهید؛ در لهجه آمریکایی (American) بیشتر «ایـ-ذر» (/ˈiːðər/) و در لهجه بریتانیایی (British) اغلب «آیـ-ذر» (/ˈaɪðər/) استفاده میشود.
در این حالت باید از «قانون مجاورت» (Rule of Proximity) پیروی کنید. طبق این قانون، فعل همیشه با فاعلی که به آن نزدیکتر است (یعنی فاعل دوم که بعد از or میآید) هماهنگ میشود. اگر فاعل دوم جمع باشد، فعل جمع و اگر مفرد باشد، فعل مفرد خواهد بود.
بله. اگرچه کاربرد اصلی و کلاسیک این ساختار برای انتخاب بین «دو» گزینه است، اما در زبان انگلیسی مدرن و روزمره، استفاده از آن برای اشاره به سه گزینه یا بیشتر (مثلاً: یا قرمز، یا آبی، یا سبز) نیز کاملا پذیرفته شده است.
منظور این است که اجزای جملهای که بعد از either و or میآیند، باید از نظر گرامری همجنس باشند. یعنی اگر بعد از either یک «اسم» آوردید، بعد از or هم باید «اسم» بیاورید (همینطور برای فعل و صفت). عدم رعایت این تعادل (مثلاً آوردن فعل ساده در یک طرف و فعل با ing در طرف دیگر) باعث غلط شدن جمله میشود.
تفاوت اصلی در مثبت یا منفی بودن معنای آنهاست. ساختار Either/Or بار معنایی مثبت دارد و به معنی انتخاب «یکی از این دو» است (یا این یا آن). اما ساختار Neither/Nor بار معنایی منفی دارد و به معنی «هیچکدام» است (نه این و نه آن).
برچسبها:
دسته بندی ها:انگلیسی همیشه برایم چغر و بدبدن بود؛ اما بالاخره سه سالی است که به سیم آخر زدهام تا پشتش را به خاک بمالم. هنوز ضربه فنی نشده ولی تا الان یکی دوباری بارانداز و درختشکن خورده است! آنقدر اینجا مینویسم تا باهم فیتیلهاش را بپیچیم!
مشاهده
نظرات دیگران
0 نظردیدگاه خود را بنویسید