بهترین راه یادگیری گرامر زبان بدون حفظ قواعد + 10 روش کاربردی

در یادگیری زبان انگلیسی، همیشه با گرامر چالش داشتم. مشکل اینجا بود که تمام قواعد و ساختارهای گرامری را حفظ می‌کردم؛ اما فقط یک ماه بعد، همه را در ته ذهنم دفن می‌کردم، دوباره روز از نو و یادگیری زبان از نو.

تا اینکه تصمیم گرفتم روش خواندن را تغییر دهم. بعد از آزمون و خطاهای فراوان، بالاخره توانستم بهترین راه یادگیری گرامر زبان، بدون حفظ کردن قوانین خشک و خسته‌کننده را پیدا کنم. در این مطلب قرار است تجربه‌ شخصی‌ام را با شما به اشتراک بگذارم و از 10 روشی بگویم که من را از حفظ ‌کردن‌های الکی ساختارهای گرامری نجات داد. ادامه این مطلب از بلاگ لینگانو را از دست ندهید.

چگونه گرامر انگلیسی را یاد بگیریم؟

 بیایید کمی درباره خود «گرامر» فکر کنیم. ما می‌خواهیم زبان انگلیسی را یاد بگیریم، وارد گفت‌وگو شویم، با مخاطب ارتباط برقرار کنیم، حتی از صحبت کردن لذت ببریم و در نهایت بتوانیم روان صحبت کنیم و درست همین‌جاست که مشکل شروع می‌شود. برای اینکه صحبت کنیم نیاز به کلمات داریم و باید بدانیم چطور آن‌ها را کنار هم قرار دهیم. پس باید گرامر را بلد باشیم. درست است؟

یک‌لحظه صبر کنید و به ۵ حرف کلمه «گرامر» فکر کنید و اولین چیزی که به ذهنتان می‌رسد را بگویید. برای من این‌هاست:

• مطالعه
• مدرسه و دانشگاه
• قواعد
• کتاب
• حوصله سر بر
• حفظ کردن

 شما چطور؟ به‌احتمال زیاد به چیزهای مشابهی رسیدیم، نه؟ بی‌دلیل هم نیست. بیشتر ما، وقتی اسم گرامر می‌آید یاد درس و کتاب و حفظ کردن قواعد خشک می‌افتیم؛ اما نکته اینجاست: برای اینکه بتوانیم زبان انگلیسی را روان صحبت کنیم نیاز به حفظ کردن گرامر نداریم؛ باید گرامر را جذب کنیم، نه حفظ. در ادامه، روشی تست‌شده را معرفی می‌کنیم که به شما کمک می‌کند بدون حفظ کردن طوطی‌وار، گرامر را یاد بگیرید و در مکالمه از آن استفاده کنید.

۱. گرامر را از زبان یاد بگیرید، نه زبان را از گرامر

 در ۱۶ سالگی عزم خود را جزم کردم تا یک‌بار برای همیشه به انگلیسی مسلط شوم. تنها منبعی که داشتم یک کتاب گرامر انگلیسی در کنکور بود. شروع به حفظ قواعد کردم و بعد تمرینات را انجام دادم. خیلی زود شور و شوق زیاد جایش را به تنفر داد. همه چیز را حفظ می‌کردم و همه چیز کسل کننده و غیرممکن به نظر می‌رسد. اگر شما هم چنین تجربه‌ای دارید، بدانید که اشتباه از ما نیست، از روش یادگیری است.

 سال‌هاست که به ما آموزش دادند تا زبان انگلیسی را از طریق گرامر یاد بگیریم، درحالی‌که مسیر دقیقا برعکس است: باید گرامر را از دل زبان بیرون بکشیم. وقتی زبان را از طریق مکالمه، شنیدن و دیدن موقعیت‌های واقعی یاد بگیرید، قواعد گرامری به‌صورت طبیعی در ناخودآگاه شکل می‌گیرند. درست مثل کودکی که بدون یاد گرفتن گرامر، مثل بلبل انگلیسی صحبت می‌کند.

۲. یک کتاب گرامر تهیه کنید

 وقتی می‌گوییم نباید گرامر را حفظ کنید به این معنا نیست که به طور کل گرامر را ببوسید و کنار بگذارید. همین تفاوت یادگیری در مغز بزرگسالان وکودکان است. یک کودک می‌تواند به‌‌درستی از زمان حال کامل یا گذشته ساده استفاده کند، حالا اگر از کودک بپرسید subject و object چیست، قطعا هاج و واج نگاهتان می‌کند.

کودکان گرامر را با تشخیص الگوها یاد می‌گیرند، نه با حفظ کردن قوانین. اینجاست که مفهوم بهترین راه یادگیری گرامر انگلیسی معنادار می‌شود. ما بزرگسالان کمی فرق داریم. چه بخواهیم چه نخواهیم، مغز ما نیاز به آموزش دارد. به همین دلیل، داشتن یک منبع گرامر خوب از اوجب واجبات است.

 من خودم برای یادگیری از بهترین کتاب گرامر انگلیسی یعنی کتاب English grammar in use استفاده کردم. اگر تازه شروع کرده‌اید و سطح زبانتان ضعیف است، از انگلیسی بودن کتاب نترسید. این مجموعه سه جلد دارد و از سطح پایه تا پیشرفته را پوشش می‌دهد. من شخصا از همان جلد اول شروع کردم و متوجه شدم با اینکه همه چیز به انگلیسی است، مغزم خیلی سریع‌تر با ساختارها خو می‌گیرد. به مرور، یاد گرفتم که هر قانون گرامری را در مثال‌های واقعی ببینم و فقط زمانی سراغ توضیح تئوریک بروم که نیاز به روشن شدن ذهنم داشتم.

۳. بخوانید، بخوانید و باز هم بخوانید

 این نکته شاید بدیهی به نظر برسد، اما مهم‌ترین است: انگلیسی بخوانید. هر چیزی که برایتان جذاب است؛ کتاب، مقاله، اخبار، متن انگلیسی برای یادگیری زبان، یا حتی پست‌های شبکه‌های اجتماعی انگلیسی، می‌تواند بهترین منبع یادگیری باشند.

 البته که منظور از خواندن، فقط مرور سطحی نیست. فرض کنید به‌تازگی با ساختار گرامر مجهول آشنا شده‌اید. لازم نیست آن را صد بار بنویسید یا حفظ کنید. کافی است یک‌بار ساختار آن را یاد بگیرید و بعد هنگام خواندن متون انگلیسی، آن را در دل جمله‌ها پیدا کنید. بیایید با یک مثال که اخیرا در اخبار است، بهتر موضوع را باز کنیم:

 Georgina has married Cristiano Ronaldo.

جورجینا با کریستیانو رونالدو ازدواج کرده است.

حالا بیایید این جمله را تحلیل کنیم:

• Cristiano Ronaldo ⭠ مفعول جمله است.
• Georgina ⭠ فاعل جمله است (کسی که عمل را انجام داده).
• has married ⭠ فعل جمله در زمان حال کامل (Present Perfect) است.
• has ⭠ فعل کمکی (برای فاعل سوم شخص مفرد)
• married ⭠ شکل سوم فعل (past participle)

به همین راحتی می‌توانید بهترین راه یادگیری گرامر را پیاده کنید. این روش تمرین باعث می‌شود که گرامر را در قالب جمله‌های واقعی و زنده یاد بگیرید، نه با فرمول‌های خشک.

 ۴. گرامر با نوشتن فراموش نمی‌شود

 شاید تصور کنید که حفظ نکردن ساختارهای گرامری یعنی خداحافظی با دنیای جزوه. اما واقعیت این است که نوشتن به سبک درست، بهترین راه یادگیری گرامر زبان انگلیسی است. بدون یادداشت برداری کمی مسیر سخت می‌شود. وقتی مغز چیزی را با دست ثبت کند، آن اطلاعات را بهتر و ماندگارتر به‌خاطر می‌سپارد.

 من خودم یک جزوه کوچک ۲۰ صفحه‌ای دارم که تمامی گرامرها را در آن نوشتم. البته که خبری از نوشتن ساختار زمان‌ها نیست. به‌جای نوشتن ساختار و قوانین، مثال نوشتم. همچنین کاربردها را هم با مثال توضیح دادم. علاوه بر این‌ها ساختار جملات مثل فاعل، فعل و مفعول را با رنگ‌های مختلف نوشته‌ام تا حافظه تصویری مغز فعال‌تر شود. تمام مثال‌ها را هم خودم ساخته‌ام تا مغزم بیشتر درگیر شود.

۵. سرچ کنید و یاد بگیرید

اگر خیلی اهل تمرینات گرامری نیستید، به‌جای آن سرچ کنید. وقتی موقع نوشتن و یا صحبت کردن در انگلیسی شک دارید؛ بعنوان مثال نمی‌دانید از has استفاده کنید یا have، به‌جای حدس زدن یا به کتاب گرامر مراجعه کنید و یا سریع سرچ کنید.

 هر بار که شک می‌کنید و دنبال جواب می‌گردید، در واقع مغزتان را مجبور می‌کنید که فعالانه یاد بگیرید. تحقیقات هم نشان داده‌اند که وقتی در همان لحظه نیاز چیزی را یاد می‌گیرید، احتمال اینکه آن را برای همیشه به خاطر بسپارید خیلی بیشتر است.

۶. در زبان غرق شوید

 اگر از آن دسته افرادی هستید که فقط در کلاس‌های زبان مطالعه دارید و تمام، کارتان سخت است. برای اینکه گرامر را بدون حفظ کردن یاد بگیرید، باید روش یادگیری خود را تغییر دهید.

 مغز انسان طوری ساخته شده که همیشه به دنبال معنا و نظم در دنیای اطرافش می‌گردد. به همین دلیل وقتی خودتان را در معرض زبان قرار می‌دهید؛ مثلا فیلم می‌بینید و پادکست گوش کنید، مغز بطور خودکار الگوهای گرامری را می‌سازد. در نتیجه بدون اینکه حتی متوجه شوید، گرامر را یاد می‌گیرید نه اینکه فقط حفظ کنید. با این روش، گرامر را به‌صورت طبیعی و ناخودآگاه، در جریان زندگی واقعی پیاده می‌کنید.

 در شروع کار، ابتدا گرامر پایه را یاد بگیرید تا ساختارها برایتان آشنا شوند، بعد از آن تمرکزتان را روی غرق شدن در زبان بگذارید. البته که محتوا هم مهم است؛ هم باید برایتان جذاب باشد و هم واقعی. مثلا من خودم یادگیری گرامر را با تماشای سریال فرندز و سیتکام تثبیت کردم. شما هم می‌توانید با سریال، پادکست، آهنگ و یا هر نوع محتوای دیگر شروع کنید.

 ۷. با حرف زدن گرامر را زنده کنید

 بیایید روراست باشیم، مشکل خیلی از ما ایرانی‌ها مکالمه است. ما می‌دانیم گرامر چیست و حتی خیلی از ساختارهای گرامری را هم حفظ هستیم، اما وقتی نوبت به حرف زدن می‌رسد قفل می‌شویم. باید بدانید که یادگیری زبان مثل دومینو نیست که اول گرامر را یاد بگیرید، بعد نوشتن و بعد مکالمه. یادگیری زبان مثل یک پازل است، همه چیز باید با هم کار کند.

 یادگیری گرامر انگلیسی وقتی اتفاق می‌افتد که شروع به حرف زدن کنید. تا وقتی ساختارهای گرامری روی کاغذ خاک می‌خوردند، گرامر شروع نمی‌شود؛ اما زمانیکه از گرامر در مکالمه استفاده کنید، کم‌کم در ذهنتان جا می‌گیرد.

 بهترین راه یادگیری گرامر زبان انگلیسی بدون حفظ کردن قواعد همین است: به‌جای اینکه فقط درس بخوانید، گرامر را در حرف زدن پیاده کنید. اگر هم پارتنر زبان ندارید، بهانه نیاورید. با خودتان بلند حرف بزنید، صدایتان را ضبط کنید، یا حتی با هوش مصنوعی لینگانو چت کنید. فقط حرف بزنید، همین صحبت کردن ساده و البته معجزه‌گر است.

۸. دور ترجمه را خط بکشید

 یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات ما، این است که همیشه به دنبال معادل فارسی می‌گردیم. گیرم دانستید «ماضی نقلی» یعنی Present Perfect یا گرامر حال کامل که چه؟! اصلا یادتان می‌آید ماضی نقلی در فارسی چه بود که حالا دنبال معادل انگلیسی‌اش می‌گردید؟ اگر زیاد ترجمه می‌کنید نگران نباشید چراکه طبیعی است. بیشتر ما به صورت ناخودآگاه تمامی کلمات و ساختارها را به فارسی برمی‌گردانیم. همین کار باعث می‌شود هیچ‌وقت انگلیسی را مثل یک زبان واقعی تجربه نکنیم.

 اگر می‌خواهید به معنای واقعی گرامر را یاد بگیرید، باید ترجمه را کنار بگذارید و اجازه بدهید زبان در ذهنتان شکل بگیرد. یعنی وقتی می‌شنوید «I’ve finished my homework»، لازم نیست فکر کنید «آها، یعنی من مشقم را تمام کرده‌ام.» کافی است تصویرش را در ذهنتان بسازید و حس جمله را درک کنید.

وقتی زبان را حس کنید، مغزتان ساختار را خودش می‌فهمد. اما وقتی مدام بین دو زبان در رفت‌وآمد باشید، هیچ‌کدام را درست یاد نمی‌گیرید.

۹. از خودتان سوال بپرسید

 یکی از بهترین کارهایی که به یادگیری گرامر زبان انگلیسی کمک می‌کند، سوال پرسیدن است. من هم از این روش زیاد استفاده کردم؛ به عنوان مثال وقتی جمله‌ای مثل «She’s been working all day» را می‌شنیدم، به‌جای اینکه سریع دنبال ترجمه بگردم، در ذهنم می‌پرسیدم: «چرا اینجا از has been استفاده شده؟ یعنی هنوز دارد کار می‌کند؟»

 همین سوالات ساده، مغزم را مجبور می‌کرد بیشتر دقت کند و ساختار جمله را بفهمد، نه اینکه فقط آن را حفظ کند. یاد گرفتم که قرار نیست فورا جواب همه سوالات را بدانم. کافی بود کنجکاو بمانم، گاهی سرچ کنم، از اساتید کمک بگیرم، یا در مثال‌های دیگر دنبال جواب بگردم. همین کنجکاوی تدریجی باعث شد گرامر به‌صورت تحلیلی و طبیعی در مغزم حک شود.

۱۰. اشتباه کنید

 بله، درست خواندید! اشتباه کنید. همه ما از اشتباه کردن می‌ترسیم، البته حق هم داریم. از بچگی یاد گرفتیم که اشتباه یعنی شکست، نمره کم، خجالت و یا خنده اطرافیان؛ اما در یادگیری زبان ماجرا برعکس است. هیچ‌کس زبان را بی‌اشتباه یاد نمی‌گیرد، حتی کسی که حالا روان صحبت می‌کند، روزی کلی جمله غلط گفته.

 باور کنید، بهترین راه یادگیری گرامر زبان انگلیسی همین اشتباهات است. هر بار که غلط می‌گویید یا جمله‌ای را اشتباه می‌سازید، مغزتان دقیقا همان نقطه را علامت می‌زند و برای دفعات بعد درستش می‌کند. اشتباه کردن نشانه‌ ضعف نیست، نشانه این است که دارید یاد می‌گیرید. پس از این به بعد اگر موقع حرف زدن گیر کردید یا جمله‌تان اشتباه شد، به‌جای خجالت کشیدن لبخند بزنید.

حرف آخر

 وقتی می‌خواهیم یادگیری گرامر زبان انگلیسی را شروع کنیم، به احتمال زیاد به خودمان سخت بگیریم و مثل دوران مدرسه با گرامر برخورد کنیم. قواعد را حفظ کنیم و بعد هم فراموش کنیم.

 اما اگر کمی دقیق‌تر نگاه کنیم، می‌بینیم بچه‌ها بدون دانستن قواعد، زبان انگلیسی را مثل بلبل صحبت می‌کنند. چرا؟ چون مغزشان دنبال «الگو» است، نه «قاعده». در واقع، گرامر چیزی نیست جز مجموعه‌ای از الگوها. کاری که باید انجام دهید این است زبان را گوش دهید، بخوانید و سعی کنید این الگوها را خودتان کشف کنید. اگر جایی گیر کردید، ایرادی ندارد. می‌توانید سراغ کتاب یا راهنمای گرامر بروید تا چیزهایی که یاد گرفته‌اید را بخاطر آوردید. فقط یادتان باشد: مهم‌ترین قدم، شروع کردن است.
 همین نکته‌هایی که بالاتر گفتیم را هر روز تمرین کنید؛ کم‌کم می‌بینید که ذهنتان خودش ساختارها را می‌چیند و زبان برایتان روان‌تر می‌شود. در نهایت، بهترین راه یادگیری گرامر زبان انگلیسی بدون حفظ کردن قواعد این است که با زبان زندگی کنید، نه با دفتر و جزوه.

از اینکه تا پایان این مطلب همراه ما بودید، سپاسگزاریم چنانچه سوالی دارید در قسمت نظرات با ما درمیان بگذارید.

سوالات متداول

بهترین راه یادگیری گرامر زبان انگلیسی چیست؟

بهترین راه یادگیری گرامر انگلیسی، از طریق حفظ نکردن و غرق شدن در زبان است. گرامر مجموعه‌ای از الگوهاست، نه فرمول‌های خشک. وقتی زیاد به انگلیسی گوش بدهید، بخوانید و در مکالمه استفاده کنید، مغزتان خودش این الگوها را یاد می‌گیرد؛ درست مثل زمانی که زبان مادری‌تان را یاد گرفتید.

برای یادگیری گرامر از کجا شروع کنم؟

از ساده‌ترین چیزها شروع کنید تا زده نشوید. با ساختن جملات کوتاه شروع کنید، فیلم و سریال ببینید، پادکست گوش بدهید و جملات روزمره را تکرار کنید. اگر جایی گیر کردید، تازه آن موقع بروید سراغ کتاب یا فیلم‌های آموزشی تا نکته را بهتر بفهمید.

اشتباهات مسیر یادگیری گرامر را عوض می‌کنند؟

 اصلا. اشتباه کردن بخشی از مسیر یادگیری است. هر اشتباه، مغزتان را وادار می‌کند که ساختار درست را پیدا کند. در واقع، اشتباه کردن یکی از بهترین راه‌های یادگیری گرامر زبان انگلیسی است.

چقدر طول می‌کشد تا گرامر را کامل یاد بگیرم؟

هیچ‌کس یک‌ شبه گرامر را یاد نمی‌گیرد. اگر هر روز فقط چند دقیقه با زبان در تماس باشید: گوش دادن، خواندن یا مکالمه، بعد از چند ماه می‌بینید که ساختارها برایتان طبیعی و خودکار می‌شوند. رمز کار در «استمرار» است، نه در مدت زمان.