نحوه خواندن آکسفورد ورد اسکیلز | چگونه غول بزرگ Oxford Word Skills را رام کنیم؟

کتاب‌های آکسفورد ورد اسکیلز برای ما ایرانی‌ها فراتر از یک منبع آموزشی بوده و یکجور نوستالژی مشترک هستند. تقریبا در کتابخانه هر زبان‌آموزی، یکی از این کتاب‌های رنگی پیدا می‌شود. همه ما هم به خودمان قول داده‌ایم که از شنبه روزی یک درس می‌خوانیم تا در پایان سال کل لغات دنیا را یاد بگیریم.

خبر بد اینکه یادگیری لغت مسابقه نیست. در این مقاله قرار نیست فقط بگوییم این کتاب چقدر خوب است (که هست!)؛ قرار است نحوه خواندن آکسفورد ورد اسکیلز را یاد بگیریم. اگر شما هم از حفظ کردن و فراموش کردن خسته شده‌اید، این مطلب برای شماست. آماده‌اید این غول لغت را با هم رام کنیم؟

ویژگی‌های آکسفورد ورد اسکیلز

این ویژگی‌ها را برای این می‌گوییم تا اگر اندکی شک به دلتان راه داده و بین کتاب‌های مختلف تردید دارید، بی برو برگشت آکسفورد ورد اسکیلز را انتخاب کنید. این کتاب در سال 2009 برنده جایزه معتبر Duke of Edinburgh شده و داوران آن را «بهترین سری کتاب لغتی که تا به حال دیده‌اند» معرفی کرده‌اند. اما چرا؟

• یادگیری در دل کتاب: لغت‌ها در این کتاب تنها نیستند؛ آن‌ها در دل جملات، دیالوگ‌ها و تصاویر تعریف می‌شوند.
• موضوع‌محور بودن: به جای لیست‌های طولانی کلمات بر اساس حروف الفبا، لغات بر اساس موضوعات واقعی زندگی (خرید و سفر تا سیاست و تکنولوژی) دسته‌بندی شده‌اند.
• تنوع تمرین‌ها: هر درس پر از تمرین‌های استانداردی است که باعث می‌شود لغت از حافظه کوتاه‌مدت به حافظه بلندمدت برود.

۵ مرحله طلایی برای خواندن آکسفورد ورد اسکیلز

اگر نمی‌خواهید لغات را مثل آب خوردن فراموش کنید و کتاب آکسفورد ورد اسکیلز را فوت آب شوید باید از روش «یادگیری فعال» (Active Learning) استفاده کنید. بیایید این غول را در 5 مرحله رام کنیم:

1. اول ببینید بعد بخوانید

مغز ما با تصاویر راحت‌تر از حروف سیاه‌ و سفید ارتباط می‌گیرد. خبر خوب اینکه در کتاب Oxford Word Skills بسیاری از لغات، تصویر هم دارد. حال اگر می‌خواهید از این تکنیک استفاده کنید، کارهای زیر را انجام دهید:

• تکنیک پیش خوانی: قبل از اینکه حتی یک کلمه را بخوانید، به تصاویر و جدول‌ها نگاه کنید. سعی کنید بفهمید موضوع چیست، اینطوری ذهن را تشنه نگهداشته‌اید.
• قلاب ذهنی: اگر تصویری از یک آشپزخانه می‌بیند که وسایلش شماره گذاری شده، ابتدا نام وسایل را به فارسی و در ذهن خودتان بگویید. این کار مغز شما را برای پیدا کردن معادل انگلیسی آن‌ها مشتاق می‌کند.
• حدس قبل از پاسخ: حالا سعی کنید بدون نگاه کردن به متن، حدس بزنید هر شماره به چه کلمه‌ای اشاره دارد. حتی اگر حدستان اشتباه باشد، ذهن فعال می‌شود و یادگیری عمیق‌تر خواهد شد.
• تصویرسازی ذهنی: بعد از یادگیری لغات، چشم‌هایتان را برای چند ثانیه ببندید و همان تصویر را در ذهن مرور کنید. تلاش کنید جای هر وسیله و کلمه انگلیسی آن را به یاد بیاورید.

2. گوش دادن را فراموش نکنید

ویرایش اول کتاب اکسفورد ورد اسکیلز سی دی دارد ولی در ویرایش دوم باید با اسکن کد QR به دنبال فایل صوتی بروید. اگر این کار را نمی‌کنید و تنها کلمات را طوطی‌وار حفظ می‌کنید، بزرگترین اشتباه ممکن را انجام دادید. برای اینکه نحوه خواندن آکسفورد ورد اسکیلز را یاد بگیرید از قوانین زیر استفاده کنید:

• Phonetics را گوش دهید: تا تلفظ صحیح (Phonetics) را نشنوید، آن لغت در حافظه بلندمدت شما ثبت نمی‌شود. از اپلیکیشن یا CD استفاده کنید.
• تکنیک Shadowing: کلمه یا جمله را بشنوید و بلافاصله با همان لحن و آهنگ تکرار کنید. این کار همزمان مهارت Listening و vocabulary را تقویت می‌کند. یادتان نرود که اگر لغتی را درست تلفظ نکنید، موقع شنیدن هم متوجه نمی‌شوید.

3. بخش Spotlight را کالبدشکافی کنید

در بعضی از صفحات کتاب Oxford Word Skills، یکسری باکس کوچک به نام Spotlight وجود دارد. خیلی‌ها فکر می‌کنند این کادرها الکی هستند و از رویشان رد می‌شوند تا زودتر سراغ تمرین‌ها بروند. اگر جز این افراد هستید، دست نگهدارید. امضای این کتاب و ارزشمندترین بخش هر درس همین کادرهای کوچک است. چرا؟ چون سه تا کار مهم برایتان انجام می‌دهند:

• کدگشایی از کلمات گیج‌کننده

بیایید با یک مثال قضیه را باز کنیم؛ مثلا کتاب به شما یاد داده که هر دو کلمه See و Watch یعنی «دیدن». اما در بخش Spotlight مچ‌تان را می‌گیرد و می‌گوید: «حواست باشد اگر داری آگاهانه و با دقت به چیزی (مثل فیلم یا فوتبال) نگاه می‌کنی، باید بگویی Watch؛ اما اگر همین‌طوری چشمت به چیزی افتاد، باید بگویی See.»

• یادگیری Collocations

در انگلیسی و فارسی، کلمه‌ها با هم رفاقت دارند. مثلا ما در فارسی می‌گوییم «اشتباه کردن» نمی‌گوییم اشتباه استن! در انگلیسی هم نمی‌گوییم Do a mistake! بخش Spotlight به شما یاد می‌دهد که کلمه Mistake، با فعل Make می‌آید.

• رسمی یا غیررسمی؟

بخش اسپات‌لایت به شما می‌گوید کدام لغت را جلوی رئیس‌تان بگویید و کدام را فقط در چت با رفیق صمیمی‌تان.

4. شخصی‌سازی شده لغت بسازید

تمرین‌های کتاب عالی هستند، اما کافی نیستند. کوییزهای کتاب به نوعی سمپل بوده و برای تسلط بیشتر باید کلمات را به دنیای واقعی ببرید. یک قانون ساده وجود دارد: قانون سه جمله. با هر کلمه جدیدی که یاد می‌گیرید جمله بسازید؛ درباره خودتان، خانواده‌تان یا محیط کارتان. مثلا اگر لغت Commute (رفت‌وآمد به محل کار) را یاد گرفتید، به یک جمله عمومی مثل He commutes by bus بسنده نکنید. به‌جای آن جمله‌ای بسازید که به زندگی شما ربط دارد، مثل: I hate commuting to Tehran in the morning.

دلیلش هم ساده است؛ مغز ما اطلاعاتی را که به «خودمان» مربوط باشند مهم‌تر برداشت می‌کند و آن‌ها را در حافظه بلندمدت نگه می‌دارد.

5. مرور را فراموش نکنید

در این نقطه است که که اکثر زبان‌آموزان شکست می‌خورند. یادگیری بدون مرور، یعنی دویدن روی تردمیل؛ کلی انرژی مصرف می‌کنید اما جابه‌جا نمی‌شوید.

انتهای کتاب آکسفورد ورد اسکیلز یک فهرست دارد که تمام لغات به ترتیب حروف الفبا لیست شده‌اند. اما چطور از آن استفاده کنیم؟

• تکنیک چک‌لیست: هر هفته، یک نگاه سریع به لیست لغاتِ درس‌هایی که خوانده‌اید بیندازید. دستتان را روی ستون معنی بگیرید. اگر کلمه‌ای را دیدید و در کمتر از دو ثانیه معنی و یک مثال از آن به ذهنتان رسید، یعنی آن لغت در ذهن شماست. اگر نه، باید دوباره آن را مرور کنید
• جعبه لایتنر یا آنکی (Anki): بهترین کار این است که لغات سخت را وارد اپلیکیشن‌های فلش‌کارت کنید. البته با یک تفاوت کوچک به جای نوشتن «کلمه – معنی فارسی»، بنویسید «کلمه – معادل انگلیسی»
• بخش I can… به عنوان امتحان: در ابتدای هر درس یک باکس کوچک هست که نوشته “I can talk about…”. بعد از اتمام درس و مرور، به این باکس نگاه کنید. آیا می‌توانید درباره آن موضوع ۲ دقیقه صحبت کنید؟ اگر بله، یعنی آن درس را فتح کرده‌اید.
• قانون ۱-۳-۷-۳۰:

به شیوه زیر مرور کنید

• ۱ روز بعد: مرور سریع درس.
• ۳ روز بعد: مرور دوباره لغات سخت.
• ۷ روز بعد: چک کردن لغات در Word List انتهای کتاب.
• ۳۰ روز بعد: استفاده از لغات در یک Writing یا مکالمه طولانی.

فوت کوزه‌گری برای حرفه‌ای‌ها

در انتهای هر بخش از کتاب، یک بخش به نام Review وجود دارد. خیلی از زبان‌آموزان به دلیل عجله برای تمام کردن کتاب، این بخش را حل نمی‌کنند. این اشتباه را نکنید. بخش Review نقاط ضعف پنهان شما را پیدا می‌کند. اگر در این بخش غلط زیادی داشتید، یعنی سرعتتان زیاد بوده و کیفیت یادگیری‌تان پایین است. ترمز بگیرید و دوباره مرور کنید.

از کدام کتاب شروع کنم؟

برای اینکه بدانید از کدام کتاب باید شروع کنید، ابتدا بهتر است که با این کتاب بیشتر آشنا شویم:

سطح Basic

این کتاب برای سطوح A1 و A2 طراحی شده است. اگر فکر می‌کنید چون کلمات ساده‌ را بلدید، باید از این سطح بگذرید، سخت در اشتباهید. سطح بیسیک آکسفورد پر است از اصطلاحات روزمره‌ که برای بقا در یک محیط انگلیسی‌زبان به آن‌ها نیاز دارید.

سطح Intermediate

این کتاب (سطح B1 و B2) همان جایی است که بیشتر زبان‌آموزان در آن گیر می‌کنند. به آن می‌گوییم «فلات یادگیری».

سطح Advanced

اگر هدفتان آیلتس بالای ۷ یا زندگی در یک کشور انگلیسی‌زبان مثل یک شهروند معمولی است، کتاب آبی (سطح C1 و C2) رفیق شفیق شماست.

ویرایش اول یا دوم کتاب آکسفورد ورد اسکیلز؟

یکی از گیج‌کننده‌ترین بخش‌ها برای زبان‌آموزان، تفاوت ویرایش‌های این کتاب است. بیایید یک بار برای همیشه این موضوع را روشن کنیم:

ویرایش اول؛ نوستالژیک و کاربردی

این ویرایش که در سال ۲۰۰۸ منتشر شد، شامل ۸۰ درس در هر سطح است و حدود ۲۰۰۰ لغت را آموزش می‌دهد. سطوح آن به این ترتیب است:

• Basic (پایه)
• Intermediate (متوسط)
• Advanced (پیشرفته)

همراه این ویرایش یک CD وجود دارد که برای تمرین تلفظ عالی است.

ویرایش دوم آپدیت ۲۰۲۰؛ پربارتر و بروزتر

در ویرایش دوم، آکسفورد سنگ تمام گذاشته است. نام سطوح کمی تغییر کرده و محتوا به‌روز شده است:

• Elementary (مقدماتی – جایگزین Basic)
• Intermediate (متوسط)
• Upper-Intermediate – Advanced (متوسط رو به بالا تا پیشرفته)

تغییرات کلیدی ویرایش دوم:

• تعداد درس‌ها از ۸۰ به ۱۰۰ درس افزایش یافته است.
• تعداد لغات در هر سطح به بیش از ۳۰۰۰ کلمه رسیده است (یعنی ۱۰۰۰ لغت بیشتر از ویرایش اول).
• سی‌دی‌های قدیمی حذف شده و جای آن را کدهای QR و اپلیکیشن‌های مخصوص گرفته است.
• موضوعاتی مثل تکنولوژی و دنیای دیجیتال به‌روزرسانی شده‌اند.

مشخص است که ویرایش دوم قوی‌تر عمل کرده، اما اگر ویرایش اول را هم دارید می‌توانید شروع کنید.

اشتباهاتی که نباید مرتکب شوید!

• فارسی‌نویسی ممنوع: نوشتن معنی فارسی بالای لغات، مصداق بارز تنبل کردن مغز است. سعی کنید معنی را از روی توضیحات انگلیسی یا تصاویر درک کنید.
• خواندنِ ترتیبی واجب نیست: وحی منزل نیامده که از درس یک شروع کنید. بروید سراغ موضوعاتی که به آن‌ها نیاز دارید یا برایتان جذاب‌تر است. این کتاب به نوعی self-study است، یعنی شما رئیس هستید.
• نادیده گرفتن تمرین‌های Writing: خیلی‌ها فقط تست‌های چهارگزینه‌ای را می‌زنند. تمرین‌هایی که از شما می‌خواهند جمله بسازید، مهم‌ترین بخش یادگیری فعال هستند.
• وسواس در تمام کردن کتاب: نیازی نیست با عجله بسیار کتاب را تمام کنید، شروع کنید و آهسته و پیوسته ادامه دهید.
• نادیده گرفتن فایل صوتی: لغتی که تلفظش را بلد نباشید، در واقع بلد نیستید. حتما به فایل‌های صوتی گوش بدهید.

جمع‌بندی

کتاب Oxford Word Skills مثل یک معدن طلا است، اما به شرطی که بدانید چطور آن را حفاری کنید. اگر فقط آن را ورق بزنید، چیزی جز خستگی نصیبتان نمی‌شود. اما اگر از فرمول ۵ مرحله‌ای که گفتیم استفاده کنید، می‌بینید که بعد از مدتی، کلمات به جای اینکه فرار کنند، موقع حرف زدن صف می‌کشند تا از آن‌ها استفاده کنید.

حالا نوبت شماست! شما از کدام سطح شروع کرده‌اید؟ کدام رنگ این کتاب را در خانه دارید؟ در کامنت‌ها برایمان بنویسید.

سوالات پرتکرار

روزی چند درس از کتاب Oxford Word Skills را بخوانم؟

کیفیت مهم‌تر از کمیت است. خواندن عمیق یک درس در هر دو روز، خیلی بهتر از سرسری خواندن روزی سه درس است. اجازه بدهید لغات در ذهنتان ته نشین شوند.

لغت‌ها را چطور یادداشت کنیم؟

یک دفترچه کوچک داشته باشید یا از اپلیکیشن‌هایی مثل Anki استفاده کنید. یادتان باشد: کلمه را به تنهایی یادداشت نکنید؛ همیشه آن را در یک جمله کوتاه بنویسید.

نحوه خواندن Oxford Word Skills با معلم است یا به صورت خودخوان؟

این کتاب به صورت خودخوان هم قابل استفاده است؛ چراکه پاسخ‌نامه تمام تمرین‌ها در انتهای کتاب قرار دارد و تلفظ‌ها هم در اپلیکیشن موجود است. پس اگر اراده‌اش را دارید، خودتان به تنهایی می‌توانید استاد این کتاب شوید.

نحوه خواندن اکسفورد ورد اسکیلز به صورت خودخوان به چه صورت است؟

اول سراغ کادرهای Spotlight بروید (که نقش معلم خصوصی را دارند)، تمرین‌ها را بدون نگاه به جواب حل کنید و برای تلفظ از اپلیکیشن کتاب کمک بگیرید. در نهایت، با استفاده از «فرمول طلایی مرور» (1-3-7-30)، لغات را در حافظه‌تان تا ابد نگهدارید.